Апошняе слова бунтаўца Антона Койпіша на судзілішчы-14

Belarusian Non-Violent Resistance Movement "BUNT" informs...

Хто ня ў тэме, чытайма пра "Працэс-14"...

Апошняе слова “абвінавачванага” Антона Койпіша
β-вэрсія
(у залежнасьці ад выступаў пракурора, адвакатаў ды іншых “абвінавачваных” магчымыя значныя зьмены)

Высокі “суд”, маё апошняе слова будзе складацца з чатырох частак.
Якія збольшага ня будуць залежыць адна ад адной. Зараз будзе першая частка.

І ў першай частцы я б жадаў узгадаць усе тыя шматлікія заўвагі, якія даваў высокі “суд” як мне, так і іншым маім эээ... калеґам. І я хацеў бы папрасіць прабачэньня - як за сваю сапраўды недастатковую павагу да высокага “суда”, так і за магчыма недастатковую павагу з боку іншых. Я заўсёды лічыў і лічу, што ў грамадзтве абавязкова павінна прысутнічаць павага й сурёзнае стаўленьне як да суда, так і да ўсіх праваахоўных ворґанаў агулам. І калі такой павагі няма, гэта бяда сапраўдная грамадзтва. Бо менавіта праваахоўныя ворґаны, у тым ліку й суд, абараняюць грамадзтва, і непавага значна перашкаджае гэтай абароне. Непавага й несурёзнае стаўленьне да суда можа весьці да такога ж стаўленьня да ягоных рашэньняў. Вой, ну тут шмат чаго можна пералічваць... Але ж давайце пацікавімся, чаму вось у дадзеным выпадку ўзьнікла такое непаважлівае й несурёзнае стаўленьне. Мо яго можна неяк зьменьшыць ці ўвогуле скасаваць?..

Справа ў тым, што я лічу (і, мяркую, эээ... мае калеґі згадзяцца з гэтым), што калі рашэньне “суда” залежыць не ад доказаў і не ад таго, што адбываецца пад час “судовага” сьледзтва, а ад таго, што па вяртушцы прыкажуць, спусьцяць “судзьдзе”, я лічу, што гэта ўжо ня суд, а спэктакаль. Калі “судзьдзя” цалкам падпарадкоўваецца ўсім хадатайніцтвам і парадам пракурора, а хадатайніцтвы адвакатаў пачынае выконваць толькі калі яе ткнуць носам у канкрэтны артыкул УПК, як гэта адбылося ўчора са сьведкай Леднікам, а часам нават і сама сваімі пытаньнямі й дзеяньнямі пачынае выконваць ролю другога пракурора, я лічу, што гэта ўжо ня суд, а спэктакаль. Калі ў залі судовага паседжаньня пры канцы перапынку амаль ня ладзіцца драка й творцы гэтай дракі працягваюць спакойна сядзець і далей, як гэта было ў пятніцу, мяркую, гэта калі яшчэ й не ператварае суд у фарс ці спэктакаль, дык дакладна падрывае ўсялякую павагу да гэтага суда. Калі ў адкрытае судовае паседжаньне запускаюцца людзі выключна па сьпісах, падпісаных сьледчым Міхалькевічам, а астатнім адмаўляецца з-за таго, што, нібыта, заля поўная, хаця яна альбо паўпустая, альбо ўвгуле зачыненая, мяркую, гэта калі яшчэ й не ператварае суд у фарс ці спэктакаль, дык дакладна падрывае ўсялякую павагу да гэтага суда. Калі пракурор робіць хамскія заўвагі гледачу, які гадзіцца пракуроры як мінімум у бацькі, на конт ягоных паводзінаў, як гэта было ў першы дзень судовага паседжаньня (дарэчы, такое хамства зашмат кажа пра агульначалавечае выхаваньне пракурора... хаця сапраўды, пра якую тут ўвогуле выхаваннасьць можна казаць?) а потым ня меньш хамскі патрабуе гэтага сталага чалавека сыйсьці з залі судовага паседжаньня, хаця такія просьбы рабіць бы “судзьдзе”, мяркую, гэта калі яшчэ й не ператварае суд у фарс ці спэктакаль, дык дакладна падрывае ўсялякую павагу да гэтага суда. Калі ў будынку суда кудысьці “зьнікаюць” бэйджыкі з супрацоўнікаў гэтага будынку адразу ж пасьля таго, як я громка прачытваю фамілію на адном з бэйджыкаў, як гэта адбылося са мною ўчора, мяркую, гэта калі яшчэ й не ператварае суд у фарс ці спэктакаль, дык дакладна падрывае ўсялякую павагу да гэтага суда. Калі так званы “сьведка” дапамагае супрацоўнікам суда абшукваць рэчы ўвагодзячых (ці, дакладней, гэта клічацца ня вобшукам, а “проведением внешнего досмотра”) і камандуе каго пускаць, а каго не, мяркую, гэта калі яшчэ й не ператварае суд у фарс ці спэктакаль, дык дакладна падрывае ўсялякую павагу да гэтага суда. Калі на адчыняны працэс не пускаюць маці аднаго з абвінавачваемых, мяркую, гэта калі яшчэ й не ператварае суд у фарс ці спэктакаль, дык дакладна падрывае ўсялякую павагу да гэтага суда. Калі ў судзе забараняць усім рабіць відэа- й фота-здымкі, але пад час усяго працэсу тут жа ж вясіць камэра, якая, гэтыя відэа, верагодна, здымае, мяркую, гэта калі яшчэ й не ператварае суд у фарс ці спэктакаль, дык дакладна падрывае ўсялякую павагу да гэтага суда.

І я лічу, што нашая непавага й несурёзнае стаўленьне былі нічым іншым як самай нармалёвай рэакцыяй на тое, што тут, на мой погляд, адбываецца замест суда; на гэты фарс, спэктакаль, цырк. Але з майго пункту гледжаньня, ладзілі гэты цырк ня мы, а высокі “суд”, пракурор ды супрацоўнікі суда.

Але, ня гледзячы на ўсё вышэй прыведзенае, я ўсё ж пакідаю невялічкі адсотак на тое, што гэта ня фарс і не спэктакаль, а сапраўдны суд, і на гэты выпадак я прашу ў высокага “суда” прабачэньне за паводзіны сябе ды іншых “абвінавачваемых”. Хаця, зараз, мяркую, высокі “суд” канчаткова пакажа на колькі ён суд і на колькі спэктакаль, хто тут галоўны судзьдзя ці пракурор, і на сколькі спадарыня Ільліна судзьдзя, а на сколькі звучайны актор ды шут пры Лукашэнке з пракурорам. Пакажа проста адпаведнасьсьцю ці неадпаведмнасьсьцю прысуда доказам, пакажа згодаю ці нязгодаю з пракурорам, зь якім высокі “суд” як па дзіўнаму супадзеньню пакуль заўсёды згаджаўся.

І я вельмі жадаў бы, каб гэта сапраўды быў суд, які можна й трэба паважаць. І сапраўды лічу, што менавіта такі суд патрэбуецца нашаму народу й нашай крайіне...

На гэтым я сканчваю першую частку й пераходжу зараз да другой, у якой я жадаў бы пагутарыць пра агульныя падзеі 10.01.08.

Я ня буду зараз зьвяртаць шмат увагі на тое, што ўсе машыны хуткай дапамогі пускаліся, хаця сьведкі сьцьвярджалі й іншае (дарэчы, як я назіраў тут на відэа, усе гэтыя машыны хуткай дапамогі мелі, здаецца, адзін і тый жа нумар) – мы гэта бачылі на відэа.

Таксама я ня буду зьвяртаць шмат увагі на нібыта антыдзяржаўны характар мітынґу. Сапраўды, нам казалі сьведкі, што там нібыта выкруківаліся антыдзяржаўныя лёзунґі, але ж даруйце, я вось зараз, пакуль мы праглядалі відэа, выпісаў УСЕ лёзунгі, якія скандавалі людзі, гэта:

1. Работу! Работу!
2. Протестуем! Протестуем!
3. Сидорский! Сидорский!
4. Застаемся! Застаемся!
5. Жыве Беларусь!
6. Верым! Можам! Пераможам!

Які з гэтых лёзунгаў антыдзяржаўны!?

Не, я буду казаць пра іншае. Я прашу ўсіх прысутных зьвярнуць увагу на такое цікавае супадзеньне: у нас ужо шмат год фактычна не разьвіваецца эканоміка. Гэта асабліва бачна, калі параўнаць эканамічнае разьвіцьцё нас і іншых краін, якія ў 1991 годзе, пасьля крушэньня камунізму, апынуліся ў найбольш блізкіх да нас умовах. Я маю на ўвазе Украіну, Польшчу, Летуву, Латвію, Эстонію – гэтыя краіны знаходзіліся прыкладна ў тых жа ж умовах, што й наша, але параўнайце ж сёньняшні узровень жыцьця грамадзян і узровень эканамічнага разьвіцьця ў нас і ў іх. Яшчэ ў сярэдзіне дзевяностых гадох гэта можна было параўнаць, але ж зараз... Мяркую, бясспрэчна, што да гэтай цяперашняй розьніцы значна прыклаў руку сёньняшні акупацыйны ўрад... І ў тый жа ж час удзельнікаў мітынґа менавіта з цалкам эканамічнымі лёзунґамі й патрабаваньнямі, накіраванымі выключна на недапусканьне эканамічнай дэградацыі, абралі дзяля гэтага паказальнага працэсу. Гэтае супадзеньне асабліва цікава, калі ўлічваць, што менавіта эканамічныя санкцыі звычайна аказвалі найвялікшы ўплыў на спадара Лукашэнку, але ж у гэтый жа ж час ён жа й руйнуе галоўную падставу сваёй жа кішэні – беларускаю эканоміку. Нават ня ведаю, як гэта патлумачыць, мо мазаічнай схізафрэніяй, а мо й яшчэ чым?.. Але ж страшна ня гэта, а тое, што адначасова ён руйнуе й галоўную падставу багацьцья й дабрабыта ўсёй беларускай нацыі, то бок усіх нас...

Зважце ўвагу: указ 706, супраць якога й выступалі 10-га мітынґоўцы, фактычна банкроціць вельмі значную частку цалкам рэнтабэльных ІП. Але ж эканоміка складаецца менавіта з розных вытворчасьцяў, прадпрыемстваў, бізнэсоўцаў, і г.д., у тым ліку й з пабанкрочаных прадпрымальнікаў. Карацей, гэты ўказ фактычна проста скасоўвае значную й цалкам рэнтабэльную частку эканомікі. І пасьледзтвы такога скасаваньня, як і агульныя пасьледзтвы плянамэрнага неразьвіцьця эканомікі, скажуцца й сказваюцца ня толькі на прадпрымальніках, і ня толькі на нас, падсудных у дадзеным “судзе”, але й на ўсіх грамадзянах Краіны.

І таму я зьвяртаюся й да пракурора, і да судзьдзі, і да сьведкаў, і ахоўцаў судовай залі, і да ўсіх гледачоў увогуле: падумайце ня толькі пра сябе, але й пра ўсіх сваех родзічаў, сябрах, знаёмых – я ўпэўнены, што кожны з вас мае зашмат людзей, якія жывуць і зьбіраюцца й далей жыці ў Беларусі, памятайце, эканамічная дэґрадацыя, супраць якой людзі мітынґавалі 10-га, адлюструецца й на вас і на ўсіх іх: на кішэні, дабрабыце й багацьце ўсіх нас агулам – і нават калі камусьці з вас і дадуць нейкі мэдаль за гэты працэс, у рэшце рэшт вы й дарагія вам людзі, усё роўна праіграеце. Я дапушчаю, што хтосьці з вас спадзяецца проста зьехаць за мяжу – але паверце, зьедуць далёка ня ўсе вашыя знаёмыя, родзічы й сябры – і вось на нязьехаўшых пасьледзтвы як 760-га ўказа, так і іншага руйнаваньня эканомікі цалкам адлюструюцца... Хаця гэтае “зьехаць” пракурора й судзьдзю наўрад ці будзе неяк датычыцца (гэта не пагроза, рашэньне пра нядопуск іх у шэраг краін буду прымаць ня я), ну мо толькі, калі гаворка ня йдзе, напрыклад, пра эміґрацыю ў Пхэньян...

І я сьцьвярджаю, што гэта суд не над намі. І нават не над прадпрымальнікамі, як сьцьвярджае спадар Леднік. Гэта суд над усёй нашай эканомікай. Менавіта прысуд у гэтым судзе дасьць пэўны карт-блянш як на ўжываньне ўсіх санкцыяў і разбурэньню значнай рэнтабэльнай часткі эканомікі згодна ўказу 760, так і на далейшае руйнаваньне эканомікі ўвогуле. Таму памятайце, спадарыня судзьдзя, што вы зараз судзіце ня нас дзясяцёх, а ўсіх нас, усіх беларусаў, у тым ліку й сябе...

На гэтым я сканчваю другую частку й пераходжу зараз да трэцяй часткі, у якоя я б жадаў паразмаўляць пра прадстаўленыя доказы. Я ня буду тут зараз закранаць доказы, сабраныя супраць іншых. Даруйце, але я, магчыма й эґаістычна, пакіну ў гэтай часткі ўвагу толькі сябе й толькі доказам супраць мяне.

І пачаць я б жадаў з раскаяньня ў сваех дзеяньнях 10-га. Калі б я ведаў, як усё абярнецца – мае б паводзіны былі б зусім іншымі. Справа ў тым, што 9-га я здаваў іспыт, а 10-га зранку пяраздаваў яшчэ адзін, але, яшчэ да 11-ці гадзін я яго здаў і паехаў дамоў. Дык вось, апошнія дні перад імі я быў заняты выключна вучобай, і, таму, на жаль, пра гэты мітынґ даведаўся толькі ля дзьвюх гадзін дня 10-га. І я шчыра каюся й прашу ўва ўсіх прабачэньня, што я ня быў на пачатку мітынґа. І я заяўляю ў апошнім слове, што мяне не было на мітынґу да 15:45, у чым я й каюся й за што прашу прабачэньня зараз. На конт таго ці быў я на мітынгу пасьля 15:45 я адмаўляюся казаць, як і адмаўляўся пад час усяго судовага сьледзтва, але ж давайце зьвернем увагу на доказы, бо менавіта ж згодна доказаў павінны выносіць рашэньне высокі “суд”. Супраць мяне сабрана тры доказы:

1. фотаматэрыялы <...>
2. відэаматэрыялы <...>
3. паказаньні сьведкі, які мяне бачыў, праўда, я так і не зразумеў ці то 10-га, ці то 21-га ён мяне бачыў... здаецца ўсё ж яго пракурор тады пра 21-шае пытаў. У любым выпадку, ягоныя паказаньні выклікаюць значны сумнеў – узгадаем нават просьбу спадара Пашкевіча прыцягнуць гэтага сьведку да крымінальнай адказнасьці за ілжывыя паказаньні.

Такім чынам я лічу свой удзел у мітынґу не даказаным. Праўда я не зьдзіўлюся, калі мяне ўсё роўна прыгавараць, бо, як я ўжо адзначыў у першай частцы, я сумняваюся, што гэта суд, а ня цырк.

На гэтым я б жадаў скончыць трэцюю частку майго выступу й перайсьці да чацьвёртай.

Dla mianie biassprečna, što našyja dziejańni tady nasili 100%-va maralny charaktar i ŭ jich my kiravalisia vyklučna svajem sumleńniem. I ŭ takija času chočacca źviarnucca da taho, na čym budujucca čałaviečyja maral z sumleńniem, da niejkich duchoŭnych krynic jaje, nakiravanych da ŭsiaho čałaviectva. <...>

Darečy, ja dzieści čuŭ, što samy vialiki fars musić adbyvajecca z vyklučna surjoznym tvaram... Zakon žanra...

У мяне ўсё.